Οι δύο Τουρκοκύπριοι είναι πρόσωπα υπαρκτά, τα ονόματα τους αλλαγμένα, για ευνόητους λόγους, αν και τα μικρά ονόματα είναι τόσο κοινά.
Τους συναντήσαμε μετά το συλλαλητήριο στην πλατεία Ελευθερίας του Σαββάτου, 3/4/2004, πάνω από ένα σωρό κυπριακές σημαίες.
Έσκυψα να πάρω μιαν. «Άντε ρε!», μου είπε η φίλη μου, «θα πάρεις Κυπριακή σημαία; Εγώ μόνον Ελληνική.» «Ναι, θα πάρω! Ενώ πριν δεν την υπολογίζαμε, τώρα θα γίνει το σύμβολο της ενότητάς μας. Θα αρχίσει να σημαίνει κάτι μετά από κείνο το οικτρό, αντιπαθητικό κατασκεύασμα που θέλουν να μας επιβάλουν για σημαία.» «Ναι, έχεις δίκιο», είπε σχεδόν με σεβασμό.

Γύρισα στα δύο παιδιά που είχαν πάρει από μια σημαία. «Μπορούμε να τις πάρουμε;», ρώτησα.
«Συγγνώμη, δεν καταλαβαίνουμε», μου είπαν στα Αγγλικά. Κατάλαβα πως ήταν Τούρκοι και τους ρώτησα στα Τουρκικά: «Μπορούμε να τις πάρουμε;» Ξαφνιάστηκαν και με ρώτησαν πού ήξερα τα Τουρκικά. Τους είπα ότι οι γονείς μου είχαν έρθει από την Τουρκία – δεν ξέρω την λέξη πρόσφυγας στα Τουρκικά – το 1922, αλλά όχι εδώ, στην Ξάνθη, στην Ελλάδα.
«Γιατί έγινε αυτό;», με ρώτησαν εννοώντας το συλλαλητήριο, «Είστε εναντίον των Τουρκοκυπρίων;» «Όχι, είμαστε εναντίον της Τουρκίας. Εμείς θέλουμε να ζήσουμε μαζί με τους Τουρκοκύπριους ειρηνικά και επανενωμένα.» «Κι εμείς το ίδιο θέλουμε!»
Μιλήσαμε λίγο ακόμη, αλλά υπό τις περιστάσεις δεν μπορούσαμε να συνεχίσουμε. Κόσμος πολύς, συνωστισμός, φασαρία. Χωρίσαμε. Αλλά, μικροί μου φίλοι – είστε και οι δυο δεκαεννιά χρονών – σας σκεφτόμουν την νύχτα πριν κοιμηθώ και νωρίς το πρωί, μόλις ξύπνησα. Γι’ αυτό κάθομαι να σας γράψω. Για να σας εξηγήσω όσα δεν είπαμε χτες.

Γεια σου Αλί, γεια σου Χασάν,

Σας γράφω μετά τη χτεσινή μας συνάντηση, για να σας εξηγήσω γιατί κάναμε το συλλαλητήριο, τι θέλουμε, σε τι ελπίζουμε. Κάναμε λοιπόν τη διαμαρτυρία μας εναντίον του σχεδίου Ανάν. Γιατί; Θα σας το πω μ’ ένα απλό παράδειγμα: Πήγαν κάποτε Αμερικανοί επιχειρηματίες στην Κίνα, να κάνουν συμφωνία συνεργασίας με Κινέζους συναδέρφους τους. Άμα τα μίλησαν, λένε οι Αμερικανοί: «Φέραμε και τα συμβόλαια να τα υπογράψουμε.» «Άμα φέρατε συμβόλαια», απάντησαν οι Κινέζοι, «σημαίνει ότι η συμφωνία δεν θα είναι προς το συμφέρον και των δύο.» Και η συμφωνία ναυάγησε.

Αυτό φέρνει στο φτωχό μου μυαλό η συμφωνία των 9,500 σελίδων. Ποιος θα τις ξέρει τόσο καλά, ώστε να τις εφαρμόζει χωρίς υπέρβαση εξουσίας; Ποιος θα είναι μέσα στο μυαλό όσων τις θέσπισαν, ώστε να τις εφαρμόζει σωστά;  Γιατί πρέπει να μπούμε σ’ ένα τέτοιο λαβύρινθο;
Τεράστιο έργο και έργο ζωής. Σκύβω με σεβασμό και ταπεινά το κεφάλι και πιστεύω ότι αξίζει το βραβείο Νόμπελ ειρήνης και φωτοστέφανο στον Κόφι Ανάν για την καλή του προαίρεση.
Αλλά πάλι ρωτώ: «Τι χρειάζονται όλες αυτές οι σελίδες; Πόσοι περιορισμοί και πόσες εξαιρέσεις και πόσες διευκρινίσεις χρειάζονται, για να καλυφθούν τόσες σελίδες; Και ό,τι δεν προβλέπεται πώς θα λυθεί;»  
Γιατί όσο κι αν θέλουμε να προβλέψουμε τη ζωή, η ζωή είναι απρόβλεπτη και κινείται και μας ξεφεύγει και δεν μπορούμε να την παγιδεύσουμε ούτε σε συμφωνίες ούτε σε βιβλία ούτε σε χαρτιά ούτε σε νομοθεσίες περίπλοκες.
Μπορούμε να τη στερεώσουμε πάνω σε αρχές, να τη διαμορφώσουμε με βάση το δίκαιο και την κοινή αντίληψη, αλλά να θέλουμε να της φορέσουμε περίπλοκο κορσέ – ακόμα κι αν είναι φτιαγμένος από τους πιο άξιους τεχνίτες – η ζωή θα νικήσει και ο κορσές θα κλατάρει.
Τι θέλουμε λοιπόν; Είμαστε εναντίον των Τουρκοκυπρίων; Όχι. Είμαστε υπέρ των Τουρκοκυπριακών συμφερόντων, εξίσου με τα δικά μας. Θέλουμε να ζήσουμε μαζί. Ειρηνικά και επανενωμένα. Θέλουμε να βοηθήσουμε τους Τουρκοκύπριους να φτάσουν το δικό μας επίπεδο και από κει και πέρα να πορευτούμε ειρηνικά προς την κοινή πρόοδο κι ευημερία.

Πώς θα γίνει αυτό; Με βάση το Ευρωπαϊκό κεκτημένο. Με την ένταξή μας στην Ε.Ε., Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι θα απολαμβάνουν των ίδιων δικαιωμάτων.
Οι Τουρκοκύπριοι – ως πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας – θα έχουν όλα τα ωφελήματα που η Ε.Ε. θα παραχωρεί.
Η Κυβέρνηση – ή όποιος άλλος – δε θα έχει τη δυνατότητα – ακόμα κι αν το θέλει – να καταπιέζει ή να έχει σε δεύτερη μοίρα τους Τουρκοκύπριους.
Άρα ποιος πρόκειται να ωφεληθεί; Οι Ελληνοκύπριοι μονάχα; Και από πού θα προέρχεται ο κίνδυνος; Από την Κυπριακή Κυβέρνηση, που θα είναι υπόλογη στην Ευρώπη;
    
«Τόσο απλό είναι το  πράγμα;», θα μου πείτε.  Ναι, τόσο απλό. Το δίκαιο και η αλήθεια είναι πράγματα πολύ απλά. Το ψέμα και η αδικία περιπλέκουν τις καταστάσεις. Αν το δίκιο σου καταπατά το δίκιο μου, τότε δεν είναι δίκαιο. Όπως και αντίστροφα.  
Χαίρομαι για σας, φίλε Αλί, φίλε Χασάν, που στα δεκαεννιά σας χρόνια μπορείτε να δείτε αυτή την καθαρή αλήθεια. Ας δώσουμε τα χέρια να κρατηθούμε ενωμένοι. Τότε κι άλλοι θα υποχρεωθούν να τη δουν.

Ευχαριστώ για τη φιλοξενία,

Άννα Τενέζη    

Πρώην πρόσφυγας που ξέρει πως
για τους πολέμους δεν ευθύνονται οι λαοί.
Πρέπει όμως να μη γίνονται υποχείρια
αυτών που τους θέλουν
και τους υποκινούν.